Źródła sarmatyzmu

Źródła sarmatyzmu

Mit o pochodzeniu polskiej szlachty, który królował w Rzeczpospolitej od XVI do XVIII wieku, opierał się o prawdziwe informacje o starożytnym ludzie – Sarmatach. Ten irański lud spokrewniony z Persami i Scytami naprawdę zamieszkiwał dorzecze Donu i wybrzeże Morza Czarnego. Jednak skąd pomysł, że miał coś wspólnego z żyjącymi w centralnej części Europy polskimi szlachcicami?

Zapewne jest to skutek niedomówienia, które pojawiło się w pismach Ptolemeusza, który Sarmatię umieścił na wschód od Germanii, między Wisłą a Dnieprem. Jednak, jak się wydaje, było to tylko pretekstem do umiejscowienia gdzieś korzeni polskiej szlachty i magnaterii. Różniła się ona bowiem tak bardzo od panujących w zachodniej Europie kultury, że niewyobrażalnym wydało się wspólne pochodzenie.

Pomijając nawet zróżnicowanie obyczajowe, polscy Sarmaci (jak chętnie się nazywali) przejawiali wiele cech wyprzedzających ich epokę. Jako pierwsi wprowadzili demokrację szlachecką, bardzo rozwinięty i nowoczesny ustrój, opowiadali się za tolerancją religijną, co doprowadziło do tego, że I Rzeczpospolita stała się krajem o mnogości kultur. W takiej sytuacji potrzebne było coś, co podkreśli odrębność polskiej szlachty, spoi ją i wywoła większą solidarność między możnymi. Takim właśnie elementem stała się mityczna Sarmacja, która przejawiała się w sztuce, modzie i zachowaniu.

Co ciekawe do podobnego pochodzenia (jak się później okazało również bezpodstawnie) rościli sobie prawo Węgrzy, mieszkańcy dzisiejszej Mołdawii i inne państwa słowiańskie. Skoro żadna z tych nacji nie jest potomkami Sarmatów, to czy lud ten wymarł bezpowrotnie? Jak się okazuje – nie. Mieszkańcy Kaukazu, Osetyjczycy są, według najnowszych ustaleń, prawnukami starożytnych Sarmatów. Nie zmienia to jednak faktu, że w historii Rzeczpospolitej mit ten gra ważną i, w przeważającej ilości , pozytywną rolę. Wzór szlachcica-Sarmaty, który kieruje się męstwem, odwagą, jest gościnny i dobroduszny utrzymywał się w Polsce bardzo długo. Bez względu na to czy podtrzymywany był mitem.

Kategoria: Historia sarmatyzmu | Tagi: | komentarze 2

Odpowiedzi: 2 do wpisu Źródła sarmatyzmu

  1. Gymnlooxy pisze:

    Dzieki za ciekawe informacje

  2. Lechita pisze:

    Badania genetyczne jednoznacznie wykazaly, ze to jednak Ptolemeusz mial racje.Jezeli chodzi o Scytow to takze sie potwierdza, Vandale to takze my i Germania tez bylismy.Teraz jestesmy Unia Europejska.Prosze pamietac, ze to dzieje na przestrzeni byc moze ponad 10.000 lat.
    Pozdrawiam

Dodaj komentarz

  • Nowe na stronie

  • Menu

  • Menu

  • O stronie

    Od końca XVI do drugiej połowy XVIII wieku na terenie Rzeczypospolitej Polskiej istniał piękny mit o po pochodzeniu jej szlachty. Sarmacja, bo tak nazywała się ta kulturowa formacja, miała wywodzić się od żyjących w starożytności między Dolną Wołgą a Donem Sarmatów.

    To właśnie po tym szlachetnym ludzie miała nasza szlachta odziedziczyć wolność, dobroduszność, gościnność, odwagę oraz męstwo. Mit ten, obalony dopiero w XIX wieku, w sposób niezwykle oryginalny łączył kulturę Zachodu z orientalnym Wschodem i miał niebagatelny wpływ na sztukę, modę a także zwyczaje naszych szlachciców.

    Sarmacja to jednak nie tylko kontusze i żupany, malarstwo portretowe (które wtedy przeżywało rozkwit) i trening w wojennym rzemiośle. To przede wszystkim idea, która spajała i wywoływała solidarność w polskim społeczeństwie. To próba odnalezienia swojej tożsamości przez klasy wyższe ówczesnej Polski. To w końcu jedno ze źródeł tak ważnych w naszej historii wydarzeń jak wprowadzenie liberum veto czy utrzymywanie Polski „krajem bez stosów”.
  • Polecamy